Αναζήτηση, δυσκολίες και ρόλος του ΣΕΑΣΥΠ

“Η συλλογικότητα και η αλληλεγγύη αποτέλεσαν από την πρώτη στιγμή αφετηρία αλλά και στόχο του Συλλόγου και βάση των ερευνών που διεξάγονται στα πλαίσια του“

Η σχέση του ανθρώπου με τις ρίζες του αποτελεί ζήτημα τόσο προσωπικό όσο και κοινωνικό. Είτε ως καταγωγή, εντοπιότητα, εθνική, θρησκευτική ή πολιτισμική κληρονομιά και παράδοση, είτε ως οικογενειακό δέντρο και συγκεκριμένοι γεννήτορες, το ζήτημα της προέλευσης είναι κομβικής σημασίας για τον καθέναν από μας κυρίως δε για τους υιοθετημένους: για εκείνους βρίσκεται στον πυρήνα της υπαρξιακής τους αναζήτησης.

Αναγκαία προϋπόθεση για να βαδίσει κάποιος με σιγουριά στις αχαρτογράφητες περιοχές του μέλλοντος η γνώση του ατομικού παρελθόντος, αυτονόητη για τους πολλούς, αποτελεί ένα αίνιγμα για όσους έχουν υιοθετηθεί, έναν άλυτο γρίφο που ακόμα κι αν μοιάζει ελάχιστα να τους απασχολεί στην αρχή γίνεται όλο και πιο πιεστικός καθώς εκείνοι μεγαλώνουν κι αρχίζουν να ορίζουν τον εαυτό τους μέσα στον κόσμο, εφόσον βέβαια γνωρίζουν για την υιοθεσία τους από μικρή ηλικία. Στην αρκετά συνηθισμένη περίπτωση για τις μεγαλύτερες γενιές που ο υιοθετημένος πληροφορείται για το γεγονός μετά την ενηλικίωση του, ορισμένες φορές αφού έχει δημιουργήσει οικογένεια και ο ίδιος, η είδηση πέφτει σαν κεραυνός εν αιθρία που ανατρέπει σταθερές χρόνων, αίρει απότομα τη βεβαιότητα πως οι πιο κοντινοί μας άνθρωποι δεν ψεύδονται ποτέ και κλονίζει την εμπιστοσύνη του στη θετή του οικογένεια.

Η υιοθεσία ως νομικό ζήτημα παρέμενε εν πολλοίς αρρύθμιστη στη χώρα μας μέχρι σχετικά πρόσφατα, ενώ ακόμα και στις μέρες μας σημαντικές πτυχές δεν είναι επαρκώς ρυθμισμένες ή βαλτώνουν λόγω της γραφειοκρατίας με αποτέλεσμα οι μεν υιοθεσίες από δημόσια ιδρύματα να κωλυσιεργούν, οι δε ιδιωτικές να τίθενται εκτός της αρμοδιότητας των κοινωνικών λειτουργών αφήνοντας παραθυράκια για αυθαιρεσίες έως και αγοραπωλησίες βρεφών.

Οι ελλείψεις αυτές αναπόφευκτα επεκτείνονται και στο κομμάτι της έρευνας με τους υιοθετημένους που έχουν ενηλικιωθεί, και συνεπώς έχουν κατά το νόμο το δικαίωμα να αναζητήσουν τις ρίζες τους, να ψάχνουν σε θολά νερά, ψαρεύοντας σκόρπιες πληροφορίες σε Ληξιαρχεία και Αρχεία Πρωτοδικείων εάν είναι τυχεροί και η υιοθεσία τους έχει λάβει χώρα με νόμιμο τρόπο, κάτι που δυστυχώς δεν ισχύει για όλους ειδικά αν αναλογιστούμε τα μεγάλα σκάνδαλα με τις παράνομες υιοθεσίες στο Δημοτικό Βρεφοκομείο Θεσσαλονίκης-Άγιος Στυλιανός, αλλά και σε πληθώρα δημοσίων νοσοκομείων και ιδιωτικών μαιευτικών κλινικών.

Οι επιτήδειοι που θησαύριζαν εις βάρος των παιδιών και των οικογενειών τους εκμεταλλευόμενοι το κοινωνικό τους status ως γιατρών ή δημοσίων υπαλλήλων κατόρθωναν να διαφεύγουν της δικαιοσύνης και εξαιτίας της απροθυμίας των δικαστικών αρχών του μετεμφυλιακού ελληνικού κράτους να λάβουν σοβαρά υπόψη καταγγελίες εναντίον δημοσίων λειτουργών. Η δίωξη και καταδίκη των υπευθύνων, όπως στην πολύκροτη δίκη του 1964 για αγοραπωλησίες βρεφών στον Άγιο Στυλιανό, αποτελούσε μάλλον την εξαίρεση παρά τον κανόνα ως καθυστερημένη αντίδραση σε δεκαετίες διαφθοράς.
Ο ελλιπής κρατικός έλεγχος και η απουσία ενός κεντρικού οργάνου που θα φρόντιζε για την τήρηση των σχετικών αρχείων κάνοντας πιο εύκολη τη ζωή των υιοθετημένων σε διαδικασία αναζήτησης, αναλαμβάνοντας παράλληλα να παίξει ρόλο διαμεσολαβητικό φέρνοντας σε επαφή το θετό παιδί με τη φυσική του οικογένεια, καθιστούν την έρευνα ατομική υπόθεση με τον υιοθετούμενο να νιώθει για ακόμα μία φορά ότι είναι διαφορετικός από τους άλλους, χωρίς σημείο αναφοράς και εξωτερική βοήθεια. Η ενεργός αναζήτηση καθίσταται, έτσι, μια άκρως αγχώδης και ψυχοφθόρα διαδικασία για την οποία το άτομο δεν έχει προετοιμαστεί από κανέναν και η οποία το εγκλωβίζει σε ένα εκκρεμές μεταξύ ατελέσφορης δραστηριοποίησης από τη μία, αποθάρρυνσης και επιστροφής στην αβεβαιότητα απ΄την άλλη. Το άτομο συνειδητοποιεί γρήγορα τις δυσκολίες της μοναχικής προσπάθειας και αναζητά τη λύση στη μεσολάβηση δικηγόρων, ιδιωτικών ερευνητών κα που όμως δεν ασχολούνται συνήθως με τέτοιου είδους περιπτώσεις και κυρίως δε μπορούν να κατανοήσουν πλήρως τον εύθραυστο ψυχισμό του υιοθετημένου ούτε να μπουν στη θέση του.

Η δημιουργία του ΣΕΑΣΥΠ-Αθήνας ήταν το αποτέλεσμα ή μάλλον η συνισταμένη πολλών τέτοιων ατομικών μονοπατιών που συναντήθηκαν σε μια προσπάθεια υιοθετημένων ατόμων να βοηθήσουν και να βοηθηθούν από ανθρώπους με κοινά βιώματα και εμπειρίες, που είναι σε θέση να καταλάβουν τόσο τη βαθύτερη ανάγκη του άλλου για ανακάλυψη της βιολογικής του καταγωγής, όσο και τους φόβους που γεννά ένα τέτοιο εγχείρημα και αφορούν τόσο αυτό που πρόκειται να συναντήσει κανείς, όσο και τη θετή οικογένεια που αισθάνεται ότι προδίδει. Η συλλογικότητα και η αλληλεγγύη αποτέλεσαν από την πρώτη στιγμή αφετηρία αλλά και στόχο του Συλλόγου και βάση των ερευνών που διεξάγονται στα πλαίσια του. Στα χρόνια που πέρασαν από την ίδρυσή του το 1996, χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν το κατώφλι του άλλοτε διστακτικοί να μοιραστούν την προσωπική τους ιστορία με αγνώστους κι άλλοτε αποφασισμένοι, έτοιμοι να διηγηθούν κάθε λεπτομέρεια που θα μπορούσε να φανεί χρήσιμη, όμως, με την ίδια πάντα αγωνία στο βλέμμα μα και με την ίδια επίμονη θέληση να γυρίσουν τον κόσμο ανάποδα για να βρουν αυτό που ψάχνουν.

Αν και στην αναζήτηση των ριζών οι προσπάθειες στρέφονται ως επί το πλείστον στον τελικό σκοπό, τη διάλυση του παραπετάσματος καπνού που καλύπτει την αλήθεια και την τελική επανένωση με τους φυσικούς γονείς, το ταξίδι δε μας αφήνει αδιάφορους. Γιατί κάθε φορά που απλώνουμε το χέρι σε κάποιον ξέρουμε πως άλλα δέκα θα απλωθούν στη θέση του δημιουργώντας μια μακριά αλυσίδα φιλίας και αλληλοϋποστήριξης φτιαγμένη από χιλιάδες ανθρώπινους κρίκους που τους έφερε κοντά ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του, η ιδιότητα του υιοθετημένου παιδιού, και τους δένει μια κοινή επιθυμία να ξαναγράψουν χωρίς σκιές και με καθαρά γράμματα το πρώτο κεφάλαιο στην ιστορία της ζωής τους.

signature-seasyp

ΣΕΑΣΥΠ-ΑΘ Σύλλογος Έρευνας κι Αποκάλυψης Στοιχείων Υιοθετημένων Παιδιών

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων